Vanaf het moment dat de mensen het paard getemd hebben, moesten ze het onder controle houden. Hiervoor kwamen allerlei hoofdstellen en andere tuig (ook wel ‘harnachement’ genoemd) waarbij de principes door de eeuwen heen niet veel veranderd zijn. Tegenwoordig worden hoofdstellen speciaal ontworpen voor de diverse disciplines binnen de paardensport.

Zoals inmiddels bekend is, krijg je met een hoofdstel de controle over een paard. Via het bit heb je de mogelijkheid om te sturen (middels de handen) en te remmen (halthouden). Hoofdstellen bestaan voornamelijk uit leer, omdat dit een soepel en toch stevig materiaal is.

Een hoofdstel bestaat uit verschillende onderdelen, de namen van de onderdelen geven de plaats op het hoofd aan:

1. Frontriem; Voorkomt dat het hoofdstel naar achteren glijdt. Vaak wordt deze ook voor de sier gebruikt.
2. Bakstuk; Een bakstuk maakt de verbinding tussen het kopstuk (het riempje wat boven het hoofd komt te zitten) en het bit.
3. Neusriem; Voorkomt dat het paard de mond open kan doen, waarmee het de werking van het bit vermindert. Een neusriem is daarom een erg belangrijk onderdeel van het hoofdstel. Er bestaan verschillende soorten neusriemen (lage en hoge neusriem) waarmee de inwerking kan worden beïnvloedt.
4. Bit; hangt aan de bakstukken van het hoofdstel en zit in het mond van het paard. Hiermee krijg je extra controle over het paard. Een bit is echter niet noodzakelijk, het is ook goed mogelijk om bitloos te rijden.
5. Keelriem; Een keelriem voorkomt dat het hoofdstel naar voren glijdt. Normaal gesproken hoor je ongeveer een vuist tussen de keel en de keelriem te hebben. Deze hangt dus vrij losjes.
6. Teugels; Geven de ruiter een nauwkeurige controle over het paard, voor de uiterste wendbaarheid. De teugels zitten vast aan het bit.
7. Martingaal; De martingaal ligt op de schoft van het paard en voorkomt dat het zadel naar achteren schuift.